Leiding, voorzienigheid

Geloofstaal & cultuurtaal

'Leiding', 'voorzienigheid' van God, is een notie die nooit en nergens los verkrijgbaar is. Wanneer dit wel gebeurt, gaat men de wil, de weg van God aflezen aan de feiten zoals die zich voor onze ogen aftekenen. Dan is God een ander woord voor lot. Deze vereenzelviging werd beleden in een levensovertuiging die in de eeuwen rondom het begin van onze jaartelling door miljoenen mensen werd aangehangen: de Stoa. Deze overtuiging, als zou Gods wil en wereldbestuur afleesbaar zijn op het instrumentenbord van natuur en geschiedenis, heeft ook de taal en de beleving van het christelijk geloof diepgaand beïnvloed. Bekend, zelfs berucht is de gangbare uitleg aan de woorden van Zondag 10 van de Heidelbergse Catechismus gegeven. Ten antwoord op de vraag: 'Wat verstaat gij onder de voorzienigheid van God?' geeft dit troost- en leerboek ten antwoord: 'De almachtige en alomtegenwoordige kracht Gods, waardoor Hij hemel en aarde, benevens alle schepselen als met Zijn hand nog onderhoudt en zo regeert, dat loof en gras, regen en droogte, vruchtbare en onvruchtbare jaren, spijs en drank, gezondheid en ziekte, rijkdom en armoede en alle dingen niet bij toeval, maar van Zijn vaderlijke hand ons toekomen'. Het verband en ook de toonzetting van deze woorden zijn als 'opsteker', als troost bedoeld. Voor velen is deze kwestie een 'afknapper' ...